“Ανάμεσα στη σύλληψη και τη δημιουργία…πέφτει η σκιά” *

Γιάννης Σταύρου, Αραγμένα καράβια, λάδι σε καμβά (λεπτομέρεια)

* Joseph Conrad

Συγγραφέας – καλλιτέχνης μέγιστος. Απαράμιλλος στην αισθητική της περιγραφής είτε πρόκειται για τη θάλασσα, το τοπίο, τα ανθρώπινα συναισθήματα. Στάθηκε δάσκαλος μου στη ζωγραφική – περισσότερο από τους ζωγράφους…

Ακολουθεί μια μικρή επιλογή από συλλογισμούς του – δε θα τα έλεγα αποφθέγματα – που μετέφρασα πρόχειρα ο ίδιος από διάφορα βιβλία του.

________________________________________________________

Τι άλλο είναι το μυθιστόρημα παρά μία πίστη στην ύπαρξη κάποιων ανθρώπων, αρκούντως όμως δυνατή ώστε να σηκώσει πάνω της τη μορφή μιας φανταστικής ζωής καθαρότερης από την πραγματικότητα και της οποίας η αληθοφάνεια των επιλεγμένων επεισοδίων ντροπιάζει την υπερηφάνεια των ιστορικών ντοκουμέντων.

Για τον συγγραφέα υπάρχει ο κίνδυνος να πέσει θύμα της δικής του υπερβολής, να χάσει την ακριβή έννοια της ειλικρίνειας, και στο τέλος να φτάσει στην περιφρόνηση της ίδιας της αλήθειας, να την θεωρήσει πολύ ψυχρή, πολύ μονοκόμματη για τον σκοπό του – συγκεκριμένα, όχι αρκετά καλή για το απαιτητικό του συναίσθημα. Από το γέλιο και τα δάκρυα εύκολα πέφτεις στην κλάψα και τα κακαρίσματα.

Ο καλλιτέχνης είναι άνθρωπος της δράσης, είτε δημιουργεί μια προσωπικότητα, εφευρίσκει ένα τέχνασμα ή ανακαλύπτει το θέμα μιας σύνθετης κατάστασης.

Ο Θεός είναι για τους άνδρες και η θρησκεία για τις γυναίκες.

Αυτός που θέλει να πείθει δεν πρέπει να εμπιστεύεται το σωστό επιχείρημα αλλά τη σωστή λέξη. Η δύναμη του ήχου ήταν πάντα μεγαλύτερη από τη δύναμη της λογικής.

Είναι παρατηρημένο ότι πάρα πολλοί άνθρωποι γεννιούνται κατά περίεργο τρόπο ακατάλληλοι ως προς τη μοίρα που τους περιμένει πάνω σ’ αυτή τη γη.

Θυμάμαι τη νεότητα μου κι εκείνη την αίσθηση που ποτέ πια δε θα επιστρέψει /την αίσθηση ότι θα μπορούσα να διαρκέσω για πάντα, να ξεπεράσω τη θάλασσα, τη γη, και όλους τους ανθρώπους• την απατηλή αίσθηση που μας δελεάζει με τις χαρές, τους κινδύνους, τον έρωτα, τη μάταιη προσπάθεια / το θάνατο• η θριαμβευτική πεποίθηση της δύναμης, η θέρμη της ζωής μέσα στη φούχτα της σκόνης, η πυράκτωση στην καρδιά που χρόνο με τον χρόνο εξασθενεί, ψύχεται, μικραίνει, και ληγει / και λήγει, τόσο σύντομα, τόσο σύντομα / πριν την ίδια τη ζωή.

Είναι παράξενο πως περνάμε μέσα από τη ζωή με τα μάτια μισόκλειστα, με αδιάφορα αυτιά, με κοιμισμένες σκέψεις. Ίσως έτσι είναι καλά• ίσως είναι αυτή ακριβώς η αδιαφορία που κάνει τη ζωή για τη συντριπτική πλειοψηφία τόσο υποφερτή και τόσο καλοδεχούμενη.

Ανάμεσα στη σύλληψη και τη δημιουργία, ανάμεσα στο συναίσθημα και την ανταπόκριση, πέφτει η σκιά.

Ο άνθρωπος όταν γεννιέται πέφτει μέσα σ’ένα όνειρο όπως ο άνθρωπος που πέφτει στη θάλασσα. Αν προσπαθήσει να αναρριχηθεί στον αέρα, όπως κάνουν οι άπειροι άνθρωποι, πνίγεται.

Το μόνο που μπορεί να προδώσει ο άνθρωπος είναι η συνείδηση του.

Είναι αξιοσέβαστο να μην έχουμε ψευδαισθήσεις – και ασφαλές – και επικερδές, και βαρετό.

Αυτή η υπέροχη πεταλούδα βρίσκει ένα μικρό σωρό βρωμιάς και κάθεται ακίνητη πάνω του• όμως ο άνθρωπος ποτέ δε θα μπορέσει να κρατηθεί ακίνητος πάνω στο σωρό της λάσπης του…

Κάθε ηλικία τρέφεται με ψευδαισθήσεις, διαφορετικά οι άνθρωποι θα αρνούνταν τη ζωή από νωρίς και η ανθρώπινη φυλή θα έφτανε στο τέλος της.

Είναι περίεργο πόσο μακριά από την επαφή με την αλήθεια βρίσκονται οι γυναίκες. Ζουν σ’έναν δικό τους κόσμο και τίποτα δεν υπάρχει σαν αυτόν ούτε θα υπάρξει ποτέ. ‘Ολα εκεί είναι τόσο όμορφα – όμως αν χρειαζόταν να τα τακτοποιήσουν, όλα θα διαλύονταν σε κομμάτια πριν από την πρώτη ανατολή του ήλιου.

~ από yannisstavrou στο Ιουλίου 28, 2008.